De zomerdagen trekken momenteel loom aan me voorbij. Hier is het het seizoen van de gazpacho met ingrediënten uit de tuin: tomaten, komkommer, mallorquinse blonde paprika en ui. Daarbij een scheut ecologische aceite de oliva virgen extra (olijfolie), snuf zout, vers gemalen zwarte peperkorrels en citroensap, alles in de thermomix en ik heb precies waar ik in de middag op deze snikhete dagen behoefte aan heb. Niet alleen fris, lekker en hartig, maar bovendien ook nog eens een bom aan vitaminen! 

Mijn glas was alweer leeg voordat ik het wist, dus weer te laat voor een bijgaande foto. Dat is het grote voordeel van de Mediterraanse, drukkende, loeihete, lome zomers: de smaak van een tomaat die in dit zomerse klimaat en in goede gezonde aarde groeit, is ongeëvenaard. Dat maakt veel goed voor me, want eigenlijk had ik graag beter tegen de maandenlange zomerse hitte hier gekund. De toch al weinige kleding die tegen mijn huid aanplakt, de bh die aan de onderkant steeds nat van het zweet wordt, bij een ronde tuin of bij de kippen kijken de zon genadeloos op mijn huid voelen branden, de cicaden die overdag een oorverdovend concert geven, afgewisseld door de wat kalmere krekels in de avond, de muggen die altijd weer op dezelfde plekjes prikken, elke inspanning die het driedubbele aan energie eist en een koud drankje ’s avonds op het thuis-of dorpterras die de frustratie van het constante vuur onder de huid weer doet vergeten, het hoort er ieder jaar allemaal weer bij. 

Overal airco 

Alleen de vroege uurtjes kunnen buiten actief besteed worden, daarna is het toch echt ruststand en begeef ik me daar waar de plafondventilator is (boven het bed) en lees ik heeeel veel: romans, het liefst zo dik mogelijk, en artikelen (op Substack) van journalisten en schrijvers die ik graag volg. Het schrijven gaat wat moeizamer, omdat het hoofd minder goed meewerkt op zulke hete zomerdagen. Tenzij ik een kamer met airco zou hebben en de airco mij overal vergezelt, van kantoor (heb ik niet), auto (heb ik niet) tot huis(je heb ik). Terwijl ik dit opschrijf, besef ik hoe verwend dat klinkt. Toch wordt het steeds normaler voor mensen overal airco te hebben en niet alleen in huis. Wij doen er (vooralsnog 😉 niet aan mee.

De zomer is in volle gang en de vliegtuigen vliegen af en aan, vaak zit er maar een minuut tussen twee vluchten. Gelukkig merken wij niets van de geluidshinder, maar op andere plekken kun je constant boven je land vliegtuigen horen arriveren. Daarom was het in het Covid-jaar 2020 zo bijzonder: geen enkel vliegtuig in de lucht, de stilte die het bracht, het kon blijkbaar van de een op de andere dag. Het was een tijd die niemand snel zal vergeten. We woonden toen nog maar net een paar maanden op Mallorca.

18 miljoen vakantiegangers

De Balearen (Ibiza, Mallorca, Menorca, Formentera) ontvangen dit jaar een recordaantal toeristen. Tot april bedroeg het aantal bezoekers meer dan 3 miljoen, waarbij Mallorca het leeuwendeel voor zijn rekening nam. De totale cijfers voor het jaar zijn nog niet gepubliceerd, maar er wordt verwacht dat er meer dan 18 miljoen internationale toeristen zullen komen. Mallorca is een prachtig eiland waar het heel fijn vertoeven is, dus logisch dat het mensen aantrekt om hun vakantie te vieren, maar de druk op het eiland is wel groot met zo veel bezoekers. Helemaal in de droge maanden als de waterbronnen het moeilijk hebben. 

Laatst kregen we een bericht van onze ‘watervrouw’ Cathy; zij levert ons en nog wat huishoudens in de buurt vanuit haar huis in het dorp iedere dag water uit haar waterbron: een metersdiep gat dat destijds geboord is om water uit op te pompen en via ondergrondse buizen uiteindelijk op onze fincita uit de kranen stroomt. Nu merken we al langere tijd dat in de zomer de waterdruk op bepaalde uren soms heel laag is. Dat levert onder meer douches met een pisstraal op. Om die reden, en om onafhankelijker te zijn, hebben we een paar jaar geleden drie grote watertanks gekocht van elk 500 liter. Deze zijn helemaal gevuld en via een aangelegde pomp komt het water uit een van deze reservoirs, zodat we met een normale waterdruk weer aangenaam kunnen douchen en water hebben als er bijvoorbeeld een defect is wat nog wel eens gebeurd (maar altijd weer netjes wordt gerepareerd). Het is wel wat ingewikkeld met hendeltjes die om moeten worden gezet, maar het werkt. Laatst was wel weer onze pomp kapot, dus het is nooit helemaal zonder problemen. 

Ernstige situatie

Het bericht van onze watervrouw Cathy was even schrikken, want wat blijkt? De waterbronnen in ons gebied en ook elders op Mallorca hebben deze winter het niveau niet verhoogd zoals voorheen. Ze zijn nog hetzelfde als eind September vorig jaar, terwijl we in het afgelopen voorjaar niet verlegen zaten om regen. Er wordt dus veel meer water gebruikt dan wat er wordt aangevuld. Dat betekent dat er straks niet meer gepompt kan worden; sommigen krijgen al geen water meer uit de kraan, aldus Cathy. Als het zo door gaat, komt de vrachtwagenservice ook niet meer vanwege de lage waterstand. Hier op Mallorca, maar ook op Ibiza kopen bewoners op het platteland vaak hun water dat per vrachtwagen naar hen wordt toegebracht. De hele tank nemen ze dan af en deze wordt met een buis naar een cisterne geleid waarin het water terecht komt. Je herkent de vrachtwagens aan de grote tank met daarop geschreven aqua potable (drinkwater/water voor menselijke consumptie). Ik zie ze gelukkig nog rondrijden bij ons in de buurt. 

Het is een vrij ernstige situatie dat ons ertoe bracht, of ik kan beter zeggen: Dorus, om de constructie van de waterput af te maken waaraan hij vorig jaar was begonnen. Ook nu met de hitte is Dorus, als hij thuis is, onder de grond bezig met hakken en boren om een grote wateropslag mogelijk te maken. Hij heeft al enorm veel werk gedaan en vele kruiwagens met stenen (want die komen eruit en moeten ook weer ergens blijven!) versjouwd. Het zal een opvangplaats worden van regenwater dat we in ieder geval kunnen gebruiken voor het irrigeren van onze groentetuin. Je ziet, het gaat allemaal totaal anders hier dan in Nederland waar menigeen totaal niet stilstaat bij een eventueel gebrek aan water (waarom zou je ook?). Een basisbehoefte die in het gedrang komt, daar moeten we dus iets aan doen. Opvang regenwater is één, maar ook het verbeteren van de aarde met compost en organisch materiaal, zodat het beter in staat is water vast te houden. Ons landje is vlak, dus echt geschikt voor het aanleggen van bijvoorbeeld een vijver of een swale is het niet. Een swale is een ondiepe, brede geul of greppel die wordt gebruikt om water af te voeren en/of te verzamelen en te laten infiltreren in de bodem. 

Watercampagnes

Op Facebook zag ik dat de gemeente Pollença (stadje in het noordoosten van het eiland) op Mallorca, maar ook de gemeenten in de binnenlanden van het eiland, waar wij wonen, een campagne is begonnen om bewustzijn te creëren over waterconsumptie. Het initiatief doet een beroep op de betrokkenheid van burgers bij het toenemende watertekort. Cada gota cuenta ofwel elke druppel telt. Het gaat om het bevorderen van een echte verandering in gewoonten in het dagelijks watergebruik: beperk het waterverbruik, vermijd het vullen van zwembaden, draai de kraan dicht wanneer dat niet nodig is en controleer op mogelijke lekkages.

Toch voelt het vreemd als ik een snelle douche neem om water te besparen en elders een van de talloze zwembaden gevuld worden, toeristen uitgebreid in bad gaan of douchen in hun hotel (want lekker onbezorgd op vakantie…en ik kan dat nog begrijpen ook) of een miljoenen-jacht in de haven Palma gewassen wordt en opgepoetst, want er mag geen spatje vuil te bespeuren zijn. Hoe scheef wil je het hebben? Duidelijk is dat bewoners van de rurale gebieden als eerste zonder water komen te zitten en dat voelt verkeerd. Daarom moeten burgers zelf tot actie overgaan en het heft in eigen handen nemen. Dorus doet dat en daarom is hij mijn held. Hij ziet het als een sport om deze waterput te maken, als een soort character building ;). Het is gekkenwerk, dat is wat ik ervan denk. Maar het is nodig. Het kan niet anders. Zonder water is er geen leven.

~

Hier nog een artikeltje van vorige week:

Oververhit in een zelfgekozen gevangenis by Eva De Vor

Read on Substack

Con Amor,

Eva