Gezelligheid: deugtrut en wappie samen aan de koffie {Dutch}

Kijk je naar de (social) media dan zie je een strijdtoneel met grofweg de volgende twee kemphanen. Kemphaan één maakt zich zorgen om de leefbaarheid van de wereld aangaande de opwarming van de aarde. Kemphaan twee om de toenemende overheidscontrole. Zeg maar, aan de ene kant de ‘deugmensen’ en klimaatdrammers en aan de andere kant de ‘wappies’ en klimaathoaxers. En beiden zijn onverschillig voor de zorg van de ander. Een dodelijke trend.

Terwijl de aandacht gaat naar hoe vaak de gemiddelde klimaatactivist in het vliegtuig zit en hoe hypocriet hij of zij wel niet is door zich op Schiphol vast te ketenen aan een privé-jet, wordt het echte gesprek niet gevoerd. Net zoals de discussie rondom de corona-maatregelen tussen voor- en tegenstanders niet op het juiste niveau plaatsvond. 

Egoïstisch

De gedachte dat men vrij, zonder dwang en drang, moet kunnen kiezen voor de corona-vaccinatie en of er al dan niet sprake is van onevenredige inmenging van overheden met het lichaam tijdens de coronapandemie (en erna) raakte ondergesneeuwd door de vraag of de corona-vaccinatie veilig en effectief is en het heilige vertrouwen erin. Ondertussen werd een ieder geacht het vaccin (plus boosters) in te laten spuiten, wat de gemoederen van de tegenstanders, veelal ‘wappies’, hoog liet oplopen. Deed je dat niet zonder goede reden dan vond ‘deugmens’ je een egoïst en had je totaal niet begrepen wat solidariteit betekent. De weigeraar vormde een gevaar voor de volksgezondheid. Niet voor niets was de overheidsslogan ‘Je doet het voor een ander’.

Eenzijdige discussie

Coronatoegangsbewijzen, de drang en soms ook plicht tot vaccinatie, hoe ver mag de overheidsbemoeienis met het lichaam eigenlijk gaan? De discussie werd slechts eenzijdig aangejaagd, want iets van een gesprek aangaan met ‘wappies’, dwarsliggers, ‘conspiracyterroristen’ en ‘domrechtse’ Nederlanders die anti-overheid zijn, daar beginnen we toch niet aan?

Door het constant blindstaren, inzoomen op datgene wat niet de essentie is en framen van de ander, verliezen we de aandacht voor het vraagstuk dat erachter schuilt. Waarom lukt het niet om het grotere geheel te zien en komt men vaak niet verder dan een laf label, (moreel) verwijt en uitsluiting van de ander? 

Dus in het geval van de zorg rondom het klimaat: los te komen van beschuldigingen en elkaar de maat nemen en ingaan op waar het daadwerkelijk omgaat: het aandeel van industrieën, zoals gas- en olie-industrie, de bio-industrie en de luchtvaart in de uitstoot van schadelijke broeikasgassen, die ervoor zorgen dat de aarde verder opwarmt. De grote jongens zitten zich vast te verkneukelen om het gebekvecht tussen de twee kemphaantjes, die de aandacht compleet afleiden van hun rol in het geheel.

Amusement

Het wijzen met morele vingertjes naar elkaar in de klimaatdiscussie – ‘we moeten minder vlees eten’ versus ‘ga weg, jij vliegt’ en allerlei variaties daarop – is een soort amusement geworden. Klimaatactivisten beschuldigen van hypocrisie, omdat ze zelf vorig jaar een keer een vlucht hebben genomen, gaat niet helpen om de luchtvaart te betrekken in het vinden van oplossingen en maatregelen.

Aangaande de bezorgdheid over toenemende overheidscontrole zouden we de focus moeten leggen op de vraag: welk overheidsingrijpen zien we dan en wat betekent het? Met het verplicht stellen van een vaccinatie, toegangsbewijzen en lockdowns in de bestrijding van een pandemie zou de vraag moeten rijzen of een overheid naar dergelijke vrijheidsbeperkende maatregelen mag grijpen. De corona-vaccinatieplicht geldt overigens niet in Nederland, ondanks de support die de eventuele maatregel kreeg, maar wel bijvoorbeeld in Oostenrijk met hoge boetes als men weigert, of voor zorgpersoneel in Frankrijk met als straf baanverlies.

Bovendien, wanneer we hiermee instemmen: what’s next? De verplichting van een nieuw vaccin in de bestrijding van een nieuwe pandemie, misschien wel de mutatie van het vogelgriepvirus? Vlees- en vliegtaxes en CO2-budgetten om het klimaat te redden?

Meer ingrijpen overheid

Momenteel zie je dat het leeft om meer overheidsingrijpen te eisen. Vleesconsumptie, frequent vliegen, en het gebruik van fossiele brandstoffen moeten afgestraft of ingeperkt worden, vindt de ‘klimaatdrammer’. Dat kan bijvoorbeeld middels hogere prijzen, beperken van beschikbaarheid en het faciliteren van alternatieven. Als we het zelf niet kunnen om bewustere keuzes te maken, moet de overheid maar ingrijpen, is het geluid dat daarmee wordt afgegeven.  Afstraffen (en belonen) kan helpen, maar of dat de juiste weg is, valt nog maar te bezien. Zou het stopzetten van het subsidiëren van deze vervuilende industrieën niet een eerste overheidszet moeten zijn, alvorens de verantwoordelijkheid naar de burger af te schuiven?

Speelplaats Twitter

Het gevecht over deze kwesties is zichtbaar in de laffe, vliegensvlugge bombardementen tot wappie, domrechts, fascist, communist, deugmens en deugmuts, zonder maar in te gaan op wat de werkelijke, onderliggende issues zijn. Wederzijdse beschuldigen van fascisme vliegen je daarbij om de oren. En ondertussen lijkt niemand meer de ware betekenis ervan te weten. Zowel van politiek links tot (extreem) rechts is deze trend al langer zichtbaar, naar gelang welk label je cadeau krijgt. Zowel beschaafde als hufterige columnisten doen er aan mee. Gevoelens van superioriteit zijn daarbij niet vreemd. Vooral Twitter blijkt hiervoor de ideale speelplaats. Op zoek naar waardevolle artikelen en commentaren, neem ik dat maar op de koop toe. Met weliswaar een diepe zucht.

Zowel ‘wap’ als ‘deugmens’ zijn bezorgd als het om de leefbaarheid van de wereld gaat, al is het om compleet andere reden, namelijk een toenemende overheidscontrole respectievelijk de opwarming van de aarde als gevolg van klimaatverandering. Ik geef toe, de indeling is wat kort door de bocht, waarbij ik klimaat en overheidscontrole eruit heb gelicht: de ‘wappies’ zijn onverschillig als het over het klimaat gaat en doen het af als klimaatwaanzin, klimaathysterie, een verzinsel. De ‘deugmensen’ daarentegen maken zich allerminst druk om een overheid die meer controle uitoefent dan goed voor ze is. Enfin, misschien wordt het eens tijd dat de ‘wappie’ en de ‘deuger’ zich in elkaars zorgen verdiepen? Het is veel gevraagd ja, en lach erom, maar doen we dat niet dan gaan we allebei al bekvechtend en vingerwijzend ten onder.

Con Amor,

Eva

~

Foto: Annie Spratt/Unsplash

Deze week verschenen op Reporters Online, waar je het artikel ook kunt waarderen met een financiële bijdrage mocht het je bevallen. ☕️💚

De Vernietigende en Helende Kracht van Woorden {Dutch}.

Ik sta hier voor het Anne Frank Huis in Amsterdam. Het is 29 December 2020. De stad was nog volledig op slot. Winkels dicht, cafés en restaurants gesloten. Een ongekende sfeer waaide rond door deze geliefde stad. Samen met mijn zus en nichtje struinde ik door de rustige straten. Het voelde niet leeg, eerder ingetogen, en het had op een vreemde manier iets moois. Geen lawaai, geen drukte, en mensen met haast leken niet te bestaan. Ik denk er nog geregeld aan, hoe we daar liepen in de frisse winterlucht, met een beker warme thee en koffie in de hand. Af en toe kwamen twee mensen voorbij, drinkend uit hun bekertje, pratend over wat dan ook. Dat is immers wat mensen deden, afspreken buiten, en ondertussen al wandelend bijpratend over elkaars leven. Een leven dat waarschijnlijk, net als zovelen, een andere wending had gekregen. Triest was het beeld van de café-baas, kijkend van achter zijn raam, naar de enkeling die voorbij kwam. Hij mocht niet open. 

Apocalyptisch

Toen in ons dorpje op Mallorca de deuren van de cafés en restaurants overdag weer open gingen, zij het beperkt, veranderde het straatbeeld en kwam er weer leven op gang. Toen ze ineens weer dicht moesten, leek het weer een scène uit een apocalyptische film. Onwerkelijk. Waar waren de mensen? – iets wat ik me ook voor de corona-tijd wel eens afvroeg wanneer ik door sommige dorpjes fietste. In hun huizen, Netflix aan of met een boek op schoot? Aan het werk? 

Nu lijken de cafeetjes weer langer open te mogen. Fingers crossed dat het zo blijft. Niet dat ik zo  vaak in een Mallorcaans café te vinden ben, maar het moet voor de eigenaren, de ondernemers.

Bier drinkende mannen aan een café tafeltje in de ochtend is een typisch Spaans beeld. Maakt niet uit of ze daarna nog aan het werk gaan, alcohol wordt voor het middaguur genereus geschonken. Of een koffietje met een scheut Amazona rum. Ook heel gewoon. In Nederland zag ik dat nooit zo openlijk op een terras. Of zou het gedrink nog voordat de middag begint meer in het geniep gaan? Stiekem onder de tafel?

Anne Frank

Terug naar Amsterdam, naar het Anne Frank Huis op de Prinsengracht. Deze zo bijzondere plek, die ik als jong meisje eens samen met mijn ouders heb bezocht. Het Dagboek van Anne Frank dat ik vervolgens van ze kreeg. Onvergetelijke herinneringen zijn het. Net als zovele oorlogsverhalen mij ontzettend kunnen boeien. Waarschijnlijk omdat ik het me nauwelijks kan voorstellen wat het betekent om altijd in angst te leven, in een land dat bezet wordt door een meedogenloze onderdrukker, en waar je identiteit een doodsvonnis inhoudt. 

Het corona-tijdperk waarin we nu leven kent een enorme vrijheidsbeperking voor burgers, waarvan de legitimiteit absoluut wankelt, en je mag ervan denken wat je wilt. Ga er tegenin als je moet. Wees civil disobedient. Maar alsjeblieft, het afnemen van vrijheden door een bezetter is toch echt een andere waarheid. Dat kennen we niet. Dat hebben onze oma’s en opa’s, vaders en moeders meegemaakt, de stille generatie. Wij niet. Degenen die rondbazuinen op internet dat we door de strijd tegen corona met al haar vrijheidsbeperkende maatregelen in een oorlogsland leven, en de politici die deze boodschap uitdragen en daardoor stemmen naar zich hebben toegetrokken (in Nederland het Forum van Democratie, maar ook hier in Spanje met de rechts-conservatieve politieke partij, Partido Popular, en het populistische Vox, zie je dezelfde tendens). 

Voor deze politici, en zij, die hen steunen: doe eens aan introspectie. Daal af en bezin.

Stemmen uit het diepe

Over introspectie gesproken…Gisteren op 4 mei keek ik op mijn laptop in ons huisje naar de dodenherdenking in Amsterdam. Voor het eerst sinds we in Spanje wonen. De reden dat ik nu weer keek, was vanwege de schrijver Roxane van Iperen. Zij mocht de befaamde 4 mei lezing houden in de Nieuwe Kerk. Ademloos zat ik gekluisterd aan mijn computerscherm. En later nog eens. Haar woorden, die soms ongemakkelijk waren, drongen binnen, vooral ook de ingehouden vurigheid waarmee ze sprak. Het onrecht en de duistere kant van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, waar de meeste joden van Europa zijn weggevoerd om daarna nooit meer terug te keren, wist ze heel treffend te benoemen. Wat een speech! Vandaag echoën haar woorden na. Haar bestseller, ’t Hooge Nest, las ik meteen nadat het uitkwam in november 2018. Ook dit verhaal galmt nog steeds na.

De reden dat ik deze vrouw, deze catwoman met haar zwarte cape en leeuwenhaar, zo bewonder, is dat zij altijd weer onrecht aan de orde stelt: ongelijkheid, racisme, anti-semitisme, de enorme macht van multinationals en Big Tech, maar ook de vleesindustrie, de positie van meisjes en vrouwen, de vrijheid van meningsuiting die aan het wankelen is, en waarvan velen niet weten wat deze juridisch behelst. Ze strijdt met haar vlijmscherpe pen en is niet van plan daarmee op te houden.

Kijk hier naar de 4 mei lezing en lees de complete tekst hier .

“We herdenken wie we niet willen zijn, zonder door te hebben dat alles waarnaar we kijken al in ons zit. We herdenken onszelf, de elementen die ontwaken als de omstandigheden keren. Vragen stellen en álle antwoorden willen horen, niet ingekleurd naar het dominante verhaal zoals dat in ons collectieve geheugen is vormgegeven, zet óns aan het werk. De stemmen vertellen ons wellicht iets wat we niet willen weten.”

De stemmen uit het diepe.

Con Amor,

Eva

De Nuchtere Boerin, Mallorca, en Haar Wereldse, Onbevangen Zusje, Ibiza {Dutch}

Deze twee zuster-eilanden zijn als dag en nacht. Waar het ene zusje de boho-queen en de artistieke, hedonistische, zwevende vrijheidsliefhebber is, niet zelden in een witte Range Rover, is het andere zusje, back to basics, stevig met twee benen op de grond, en doet zich niet beter voor dan ze is; ze durft echt te zijn, neemt niet meer, maar zeker ook niet minder plaats in, is no-nonsense en rijdt in een oude pick-up of op een snelle racefiets.

Afgelopen december, een week voor kerstmis, verhuisden we naar Mallorca. Na bijna zes, zonnige jaren op Ibiza te hebben gewoond, vonden we het tijd voor verandering. We begonnen ons Ibizaanse avontuur bij een ecologische woongemeenschap, waar we ruim twee maanden woonden in een bijzonder ecologisch kalkhuisje van waar we uitkeken over een idyllische vallei met aan de horizon een puntje zee van het geliefde Cala Comte.

Vakantie-gevoel

We besloten dit eco leven te verruilen voor een leven pal aan zee, aan de zuid-west kust van Ibiza. Via een lieve Spaanse vriend konden we een klein appartement huren dat ver uitkeek over de Middellandse Zee. Daar woonden we vijf droom-jaren, dat veel weg had van een eindeloze vakantie, maar na vijf jaar was het wel weer goed en we vertrokken naar waar we begonnen waren. Dorus had de afgelopen jaren kunnen experimenteren met het bouwen van een ‘tiny home gypsy wagon’, dus nu was het tijd om deze woning, gebouwd met bloed, zweet en tranen, van pallets en gerecyclede materialen, te testen. 

Narcist

Na een maand wisten we al dat we geen jaren zouden blijven (en dat was zeker geen complete verrassing). Dat lag niet aan de woning, maar aan de man die aan het roer stond van de ecologische woongemeenschap. De man, die vermoedelijk een narcist is, en waardoor het extreem moeilijk was zijn lelijke gedrag te negeren. 

Ik kan gerust zeggen dat we, en de voornamelijk fijne mensen die we daar ontmoet hebben, omringd waren met niet al te beste energie zodra hij in de buurt kwam. We trokken elkaar er doorheen, lachten erom hoe bizar het allemaal was en ondanks de woede die ik zo nu en dan voelde als ik merkte hoe deze man – die in eerste instantie charmant kon zijn – neerkeek op vrouwen, inclusief zijn eigen vriendin, had ik deze laatste negen maanden “community life” op Ibiza niet willen missen. Ik ben er flexibeler en meer open door geworden, heb geleerd plantaardig te koken voor grote groepen, mijn zenuwen of het eten wel goed en lekker is, te bedwingen en het heeft mij een inkijkje gegeven in de menselijke psyche.

Popie-jopie

Ibiza, ik mis het wel eens. Wat ik dan mis is het kleinschalige (Mallorca is 6,5 keer zo groot), het hippie-achtige, vrijzinnige en hedonistische. Maar de groepjes, popie jopie, vaak zelfingenomen Nederlanders die op het eiland wonen of als toerist komen, en die je al van veraf hoort, ik ben zo blij dat ik daarvan verlost ben. Ik heb altijd geweten dat er een moment zou komen dat ik daar genoeg van zou krijgen, ook aan de grote stroom (Nederlandse) toeristen die het eiland jaarlijks aandoet en de schadelijke impact die dat op het eiland heeft (water-schaarste, vervuiling van de zee en de natuur).

Waar de Nederlandsers geen genoeg van Ibiza kunnen krijgen, lijkt het hier op Mallorca de Duitsers te zijn, die hier een tweede huis hebben en volop vakantie vieren. Wie had ooit gedacht dat ik momenteel liever Duits hoor dan mijn eigen taal? Toch zijn het vooral de lokale mensen, die op het kneuterige dorpsplein een biertje of wijntje komen drinken op een van de terrasjes, dat niets meer is dan her en der een paar tafels en stoelen. Gisteravond kon je ons hier ook vinden. Er wordt amper Spaans gesproken, het is de lokale taal, het Mallorquin, dat hier de voertaal is. Om nou te zeggen dat het een mooie taal is, nou nee.

Puur Spaans

Waar Ibiza pittoreske is met haar prachtige baaitjes en een vrije, dromerige sfeer ademt, vind ik Mallorca – vooralsnog – rustiek, landelijk en “puur Spaans” aanvoelen. We moeten nog veel ontdekken, vooral de kust en de bergen, dus mijn beeld van Mallorca is weliswaar incompleet. 

Maar deze twee zuster-eilanden zijn als dag en nacht. Waar het ene zusje de boho-queen en de artistieke, hedonistische, zwevende vrijheidsliefhebber is, niet zelden in een witte Range Rover, is het andere zusje, back to basics, stevig met twee benen op de grond, en doet zich niet beter voor dan ze is; ze durft echt te zijn, neemt niet meer, maar zeker ook niet minder plaats in, is no-nonsense en rijdt in een oude pick-up of op een snelle racefiets.

Schamel loontje

Nu is het leven op Ibiza echt niet altijd een leven, zoals je vaak op Instagram voorbij ziet komen: glamorous, happy en een en al hippie-vrijheid. Een Spaanse vriendin van me, die in de hotellerie werkt, maakt in het zomerseizoen wel 70 of meer uur per week, tegen een schamel loontje, maar wel met een belachelijke hoge huur elke maand. Want alles is langzamerhand steeds duurder geworden op Ibiza: woningen, horeca, winkels. De hebzucht waait hier rond. In de winter heeft ze het altijd moeilijk, omdat er geen werk is en ze altijd bezig moet blijven van zichzelf. Ze krijgt “paro”, een uitkering in de winter, zoals zo velen werkzaam in het hotelwezen, maar gelukkig is ze er allerminst onder. 

Overleven

Een Nederlandse vrouw die ik kende, een yoga-docent, vond de winters eenzaam en stil en ze moest overleven door een gebrek aan financiële middelen. Inmiddels is ze vertrokken van het eiland. Door de hevige gevolgen van Covid-19 kon ze de aanstaande winter op Ibiza niet meer met een gerust hart tegemoet gaan. En zo zijn er nog veel meer verhalen; van mensen die komen en gaan. Want dat zijn er heel wat. Ook mijn dierbare vriendin uit Nederland heeft een tijdje op Ibiza gewoond, maar het was niet wat ze ervan verwachtte en ook de winters waren moeilijk voor haar.

Toen ik op Ibiza werk vond, was het eerste wat mensen aan me vroegen of het werk het hele jaar door was. Dat was het ja, dus ik had blijkbaar geluk. En voor een tijdje werkte dat prima.

Ik las laatst treffende woorden over Ibiza van een Zweedse schrijfster, die ik een keer heb mogen ontmoeten:

“ Ibiza gets so many attributes by its lovers and haters. An island that leaves no one untouched — everyone has an opinion. When I first came here, I fell in love with the feeling of freedom that so many of us feel here. No judgement, just be yourself- vibe. I still love that about Ibiza and I think it’s the most important connection I have to this place. 

But there is so much more lurking beneath the surface. So much jealousy, back stabbing, gossiping, money related darkness and of course the whole drug world. The underbelly of the place is massive and should not be brushed under the beautiful surface. This island has always attracted the freaks, the artists, the freedom lovers and the creators. But it’s also hosting a lot of toxic and addicted people, narcissists and psychopaths, money hungry/power hungry people and general darkness. 

We cannot be whole if we don’t see the full picture. We cannot be real and authentic by closing our eyes to the truth. There is no light without darkness.

(@lindamariakarlsson/instagram)

Warme deken

Ik mis Ibiza wel eens. Ik zal altijd van dit Mediterraanse eilandje blijven houden, wat ze ook over haar zeggen. Als ik terugdenk aan onze Ibizaanse jaren, word ik zowat overspoeld door een golf van liefde. Ondanks de teleurstellingen die ik ook heb gekend, voelt ze als een warme deken, die ons weer verwelkomt, zodra we voet aan wal zetten. Zo is het.

Vooral elke keer wanneer vrienden en familie ons trouw bezochten (en we hebben heel wat bezoekjes van ze gehad), leek de tijd zorgeloos te zijn.

Achteraf heb ik me gerealiseerd dat ik in de loop der jaren heel wat mensen heb ontmoet op Ibiza, terwijl we samen echt nog veel socialer hadden kunnen zijn, en ik ook best wat tijd alleen heb doorgebracht. Het zijn geen diepe vriendschappen, maar toch op een bepaalde manier waardevol; en dan vooral de momenten van de “masker-af” gesprekken. Er is veel “lucht” op Ibiza en als je niet uitkijkt, waai je zo weg.

Mallorca is het nu. Het is het aardse dat ik heel sterk voel hier, het boerse, landelijke, rustieke, maar nog steeds Mediterraanse. Het bevalt me. Geen fel witte, blok-achtige huisjes, maar aarde-kleurige, stenen huizen. Zal ik van het no-nonsense, toch wel ingetogen, zusje net zoveel gaan houden?

De tijd zal het leren. 

Con Amor,

Eva

Onrecht om van te janken. {Dutch}

“I have come to believe over and over again that what is most important to me must be spoken, made verbal and shared, even at the risk of having it bruised or misunderstood.” ~ Audre Lorde 

Nog krap een week en we komen aan bij de langste dag van het jaar. Er valt bar weinig te lachen deze eerste helft van 2020, vind je ook niet? Je zou je deze maanden teneergeslagen kunnen voelen, weinig hoopvol voor het tweede halfjaar van 2020. Er is inderdaad niet veel reden tot lachen als we bereid zijn het onrecht dat zich dagelijks afspeelt op deze aardbol op ons in te laten werken. En dan heb ik het niet alleen over racisme waar alle aandacht momenteel naar uit lijkt te gaan.

Onrecht

Het begon allemaal met de Amerikaan George Floyd, wiens leven vanwege zijn donkere huidskleur door een machtswellustige, blanke politieagent op koelbloedige wijze ontnomen werd. De onverschilligheid waarmee de agent zijn knie minutenlang op de nek van deze man duwde, totdat de dood erop volgde, liet zoveel minachting en onrecht zien dat wereldwijd mensen de straten zijn opgegaan om zich tegen deze racistische moord te verzetten. 

Deze protesten zijn weliswaar aangewakkerd door dit buiten-proportioneel politiegeweld, maar heeft een groter doel: het bestrijden van racisme, dat diep in onze samenlevingen is ingesleten. Jammer dat de aandacht vooral naar relschoppende lieden gaat en niet naar hen die daadwerkelijk het leed dat achter racisme schuil gaat, een gezicht geven door verhalen te delen. Ik heb geen tv – God dank! – maar wel internet en op Youtube heb ik verschillende vreedzame protesten kunnen zien. Geen spoor van geweld, maar pure, menselijke emoties: boosheid, pijn, verdriet, verontwaardiging. En daar gaat het allemaal om bij een protest tegen onrecht. 

Tranen

Jaren geleden heb ik meegedaan aan een demonstratie voor de vrijlating van de Iraanse mensenrechten-advocaat, Nasrin Sotoudeh, en maakte ik deel uit van een campagne van Amnesty International. Wij demonstreerden in Den Haag, vlakij de Iraanse ambassade. Terwijl we liepen door de straten en om haar vrijheid riepen, kwam er een golf van emotie over me heen. Ik was zo betrokken bij deze campagne, bij deze vrouw, bij dit onrecht, dat ik met een enorme brok in mijn keel rondliep en op een gegeven moment rolden de tranen over mijn wangen. Een mede-demonstrant toonde zich, net als ik, zo begaan met dit onmenselijke onrecht dat wij elkaar omhelsden en daarna, door onze tranen heen, een gesprek begonnen.  

Vrijheid

Voor mij ging deze demonstratie niet alleen over Nasrin Sotoudeh, die een aantal jaren geleden in Iran opnieuw gevangen genomen werd, maar stond het voor nog iets groters: het ging over alle mannen en vrouwen die hun nek uitsteken en onrecht aankaarten in dictaturen en dat met hun vrijheid moeten bekopen. Vrijheid, die niet zo vanzelfsprekend is en waar we allemaal wel iets bij voelen wanneer dat ineens van ons wordt afgenomen of drastisch wordt ingeperkt. Dat heeft de uitwerking van de maatregelen ter bestrijding van de Covid-19 pandemie wel laten zien. Wat een moeite hebben we hiermee en nog.

Lawaai

Die demonstratie is vooralsnog de enige demonstratie geweest waar ik actief aan deelnam en ging over een onderwerp, de rechten van de mens, waar ik passie voor heb. Op Ibiza had ik de gelegenheid om mee te doen aan protesten van Extinction Rebellion. Ook hier gaat het om een onderwerp dat me bezig houdt: de vernietiging van de natuur en de oproep tot urgente verandering. Toch voelde ik me niet geroepen om me hierbij aan te sluiten. Ik vond het hypocriet om van de politiek beleid te eisen vervuilende emissies terug te dringen, terwijl men met auto’s naar deze protesten kwam en de manier waarop we onszelf voeden, relevant en toch onderschat, niet een onderwerp van discussie was. Misschien inmiddels wel, dat weet ik niet. Ik ben meer van het stille verzet, maar inmiddels weet ik dat lawaai maken nodig is om aandacht voor onrecht op te eisen. Kijk maar naar de vrouwenbeweging, die vrouwen die het voor elkaar hebben gekregen om stemrecht voor vrouwen en het recht op abortus te verwezenlijken. Maar het blijft nooit bij schreeuwen alleen. Het is hol en zonder betekenis als het niet opgevolgd wordt door constructief debat en concrete daden. 

Dierenleed

Zij die mij kennen of dit blog volgen, weten dat ik van dieren houd – de stemlozen – en daarom heb ik een aantal jaren geleden de keuze gemaakt om geen dierlijke producten meer te eten. Daarmee komen we op een ander pijnlijk onderwerp: de bio-industrie. Ook hier is sprake van onrecht op grote schaal dat achter gesloten deuren plaats vindt, maar het leeuwendeel van de mensen wil nog altijd liever dat stukje vlees of kip – en laten we de vissen niet vergeten – , het blokje kaas en de bitterbal bij de borrel en weigeren hiervan afstand te nemen, omdat het ‘zo lekker’ en ‘zo gezellig’ is. Het eten van vlees en zuivel is niet zelden cultureel bepaald en is voor velen een belangrijke traditie. En laten we daar nu net grote moeite mee hebben: het opgeven van culturele gewoonten en tradities.

Racisme

Om terug te komen naar het begin: ik hoop dat de discussies over racisme voortduren, opgevolgd door constructief debat en de nodige acties.  Alleen roepen om verandering zal nooit voldoende zijn, hiervoor zijn daden nodig: vragen, luisteren, inleven, aanspreken, gedrag veranderen. Bovendien is het broodnodig alle tegenstellingen tussen links en rechts eens opzij te zetten, dat al die ego’s, zowel op links als op rechts, eens een keer hun grote bek houden en luisteren. 

Hier op Mallorca leef ik weliswaar in een ‘bubbel’, maar zeker wel met toegang tot wat zich afspeelt buiten het eilandleven en met het voorrecht om mij terug te trekken wanneer ik dat wil. Daarvoor zal ik mij nooit verontschuldigen – zoals ik me ook niet verontschuldig voor de kleur van mijn huid of beweer mede-plichtig te zijn aan de dood van George Floyd voor het in stand houden van het voorrecht dat ik geniet op basis van mijn huidskleur, mocht ik, als witte vrouw, inwoner van de VS geweest zijn. De onoprechtheid. Er valt voor ons allemaal nog veel te leren in het debat rondom racisme, daar bestaat geen enkele twijfel over! 

Boeken 

De laatste paar maanden heb ik een aantal romans gelezen met racisme, immigratie en ongelijkheid als thema’s:

Leon & Juliette ~ Annejet van der Zijl (boekenweekgeschenk 2020). Een schokkend, waargebeurd liefdesverhaal ten tijde van de slavernij in de VS.

Tropenbruid ~ Susan Smit. Een kijkje in het Nederlands-Indië waar de blanke Nederlander heer en meester was. 

Americanah ~  Chimamanda Ngozi Adichie. Een prachtig immigranten-verhaal over de Nigeriaanse studente, Ifemelu, die haar geluk probeert te vinden in de VS.

Deze romans staan in ieder geval nog op mijn lijstje voor de komende tijd:

Lichter Dan Ik ~ Dido Michielsen

Living By The Word ~ Alice Walker

I Know Why The Cage Bird Sings ~ Maya Angelou

Half Of A Yellow Sun ~ Chimamanda Ngozi Adichie

Elk boek, elk verhaal geeft mij weer een wijdere blik. Lezen is een manier om van anderen te leren. Welke boeken over racisme, immigratie en ongelijkheid ga jij lezen de komende zomermaanden? Deel ze hier!

Tot slot deel ik deze interessante video over “White Fragility: Why it’s so hard for white people to talk about racism” van Dr. Robin DiAngelo. Op meerdere fronten een ‘eye-opener’ voor me, ondanks de weerstand die ik zo nu en dan voelde.

Con Amor,

Eva

Image by Logan Weaver/Unsplash

Het vrouwenlichaam: altaar, strijdtoneel en gevangenis {Dutch}.

Vandaag is het Internationale Vrouwendag...

Het vrouwenlichaam wordt aanbeden, bevochten en verguisd en is nog al eens onderwerp van discussie, in het bijzonder de imperfecties ervan. Te dik, te dun, te oud, te jong, te lang, te kort, te hoekig, te rond, te veel van dit, te weinig van dat.

Vulva in close-up

Niet alleen mannen, ook vrouwen steken hun mening niet onder stoelen en banken als het om het becommentariëren van het lichaam van een (andere) vrouw gaat. En de vrouwen-magazines doen genadeloos mee aan het benadrukken van vrouwelijke schoonheidsidealen. Zo zat ik laatst in een Nederlands magazine (Linda) naar een foto van een vulva in close-up te kijken. Het zou allemaal te slapjes naar beneden hangen na drie geboortes en moest nodig strakker, dus het mes ging erin. Ik gruwel al bij de gedachte. Oké, daar zit ik op te wachten als lezer. Een borstvergroting is er maar heel gewoontjes bij.

Opgespoten billen

Of de siliconen die in billen worden gespoten voor een uitstekend achterwerk, zoals dat van Kim Kardashian. Vrouwen doen het. Ook opgespoten lippen voor een volle mond zijn “hot”, maar ook de met botox volgespoten lijntjes en rimpels om weer die super gladde huid van een twintiger te krijgen. Wat doen we onszelf aan…

In boerka’s gehuld

Ernstig wordt het als de vrouwelijke rondingen in boerka’s moeten worden gehuld ter bescherming van wellustige mannen. Dan is de huid van haar gezicht ook nog al eens “te veel” en alleen haar ogen mogen zichtbaar. Ook ernstig: vrouwen die “te veel” huid laten zien, te schaars gekleed gaan en “die beter hadden moeten weten en seksueel geweld hebben uitgelokt”. Sterker nog, de kritiek, de commentaren, verwijten en het wegwerken van haar onwenselijkheden gaan niet alleen maar om de buitenkant.

Misdadigster

Nee, de kritiek en bemoeienis richt zich ook op de binnenkant van het vrouwenlichaam. De baarmoeder, het vrouwelijk orgaan dat leven voortbrengt, wordt bevochten en bekritiseerd. Wetten bepalen dat de vrouw een misdaad begaat als zij kiest voor wat er in haar buik gebeurt: het afbreken van een ongewenste zwangerschap. Zij mag daarover niet vrij beslissen en belandt, samen met haar arts, achter slot en grendel, mocht ze dat wel doen. In Argentinië bijvoorbeeld of Marokko .

Er zijn nog steeds staten waar abortus, in het geval van zwangerschap als gevolg van verkrachting of incest, verboden is en zelfs niet onder bepaalde restricties – de gezondheid van vrouw en foetus – is toegestaan (Dominicaanse Republiek, El Salvador, Nicaragua). Onrecht wordt gewetenloos bestraft met onrecht.

Te weinig kinderen

Een andere klacht is, dat er “te weinig” in haar buik gebeurt, omdat de moderne vrouw geen of niet genoeg kinderen krijgt en daarmee hele samenlevingen ten val zou brengen. De baarmoeder als onderwerp van politieke bemoeienis om macht te krijgen over wat ze met haar eigen lichaam doet.

Abortus buddy

Vorige week las ik dat er sinds kort speciale buddy’s vrouwen naar de abortuskliniek in Rotterdam en Den Haag vergezellen. Om de reden dat zij, die een half uur later op haar meest kwetsbaars is, wordt opgewacht door vreemde, bemoeizuchtige vrouwen en mannen, conservatieve “pro-life activisten”. De indringers van haar vrijheid bombarderen haar vervolgens met hun ongevraagde commentaren, juist voordat ze de ingang van de kliniek betreedt. De buddy – jong en oud – beschermt de vrouw als zijnde haar chaperonne en heeft hiervoor een speciale training gekregen om dat te mogen doen.

Baas in eigen buik

De anti-abortus geluiden van de laatste jaren zijn heviger, in de VS, maar ook in Nederland. “Baas in eigen buik”, de zeggenschap over wat er met haar lichaam gebeurt, waar zo lang en hard om gevochten is door de Nederlandse vrouwen voor ons, is een verworvenheid die in twijfel wordt getrokken, wordt bekritiseerd en in landen vandaag de dag nog steeds zwaar wordt bestraft. Daarom is Internationale Vrouwendag nodig. Zo lang het recht om over haar eigen lichaam te beslissen nog steeds in handen is van staten, politici, religieuze leiders, koningen en presidenten, kunnen we niet zonder Internationale Vrouwendag.

“The possibility of terminating a pregnancy means our sexual autonomy, our freedom as women – which conservative sectors are so afraid of.”

Con Amor,

Eva

Photo by Artem Labunsky/Unsplash 

%d bloggers like this: